Dorpshuisvisie

In april 2014 heeft de Dorpsvereniging Elden het Dorpshuis gekocht. Om de lijnen voor de komende jaren uit te zetten is er een Dorpshuisvisie geschreven. Deze Dorpshuisvisie is gebaseerd op de Dorpsvisie.

Hoofdstuk I Geschiedenis

In 1990 is het Dorpshuis in gebruik genomen. Het gebouw is toen aangepast aan de tijd. Er is een bestuurskamer aangebouwd en er is een vlizotrap geplaatst zodat de zolderruimte ook gebruikt kon gaan worden. In de zaal is een nieuwe vloer gelegd en de buitenmuren zijn geïsoleerd. De buitenkant van het gebouw is geschilderd De laatste jaren is het gebouw behoorlijk verwaarloosd, omdat de Protestantse Gemeente Arnhem er geen geld meer in wilde steken.

Hoofdstuk II Huidige organisatie

A Bezetting

Het Dorpshuis bestaat uit: een bestuurskamer, een zaal, een keukentje en een hal met twee toiletten. De bestuurskamer en de zaal beslaan resp. 20 m² en 75 m² Er is een zolder boven de bestuurskamer. Deze is te bereiken via een vlizotrap, en nu in gebruik als opslagruimte. De zaal heeft alleen een zwevend plafond. De ruimte daarboven is wegens het ontbreken van een vloer, niet toegankelijk. Buiten, aan de voorkant, is een speeltuin die bij de kinderopvang hoort en een gedeelte met fietsenrekken. Van de bestuurskamer en de zaal wordt momenteel gebruik gemaakt door de Dorpsvereniging zelf, door andere Eldense verenigingen en – stichtingen, en door anderen met een binding met Elden. Ook de peuterspeelzaal is een vaste ‘bezetter’.

In omvang ziet de bezetting van de zaal er als volgt uit:

maandagmorgen t/m donderdagmorgen
Peuterspeelzaal BAMBI tel.026-3814510

maandagmiddag OUDERENSOOS
mevr.D.L.Melaard, tel. 026-3816708 (mmelaard@planet.nl)
maandagavond YOGA

dinsdagmiddag en -avond
incidenteel gebruik
dinsdagavond 1 x in de 4 weken Fotoclub Meinerswijk

woensdagmiddag incidenteel gebruik
woensdagavond CHR.GEM.ZANGVER.IRENE

donderdagmiddag TAI CHI TAO
donderdagavond LUCAS KERKKOOR

vrijdagmiddag incidenteel gebruik
vrijdagavond 1x in 14 dagen KAARTEN

zaterdag en zondag hele dag incidenteel te gebruiken

De bezetting van de bestuurskamer is als volgt:

1 x in de 6 weken op maandag- of donderdagavond RO-overleg
1 x per maand op woensdagavond vergadering SEE (Stichting Evenementen Elden)
1 x per maand op donderdagavond vergadering van de Dorpsraad

Op de overige dagen is het gebruik incidenteel
Niet alle gebruik is in deze lijst opgenomen. Zo wordt de zaal in maart vaak gebruikt op dinsdagavond voor de verschillende jaarvergaderingen van de Dorpsvereniging, de Historische Kring en de Tuinvereniging. En de bestuurskamer wordt gemiddeld 1 x per week gebruikt voor incidenteel overleg.

Uitgaande van 3 dagdelen per dag (ochtend, middag en avond) en een bezetting van 6 dagen (zondag niet), is er sprake van 18 dagdelen waarop de zaal gebruikt kan worden en 18 dagdelen waarop de bestuurskamer gebruikt kan worden

Gebruik zaal per week

mogelijk gebruik 3 (dagdelen) x 6 (dagen) 18 dagdelen
werkelijk gebruik 9 dagdelen
over 9 dagdelen

Gebruik bestuurskamer per week

mogelijk gebruik 3 (dagdelen) x 6 (dagen) 18 dagdelen
werkelijk gebruik 1 à 2 dagdelen
over 16 dagdelen.

Conclusie Uit bovenstaande blijkt, dat er nog veel ruimte zit in de bezetting van het Dorpshuis. De zaal wordt de helft van de tijd niet gebruikt De bestuurskamer wordt het merendeel van de tijd niet gebruikt.

B Beheer

Het huidige beheer van het Dorpshuis is in handen van twee leden van de Dorpsraad. Hun taken zijn:

  • verhuren van de ruimten, innen van huurgelden.
  • onderhouden contacten met vaste huurders.
  • aanspreekpunt bij calamiteiten.
  • bijhouden en op peil houden drankvoorraad en koffievoorraad.
  • wassen van handdoeken en theedoeken.
  • inventariseren en organiseren van onderhoud.
  • inventariseren en organiseren van het onderhoud van de tuin.

Naast de twee beheerders is er een schoonmaakster en iemand die de bomen onderhoudt.

C Financiën

Het Dorpshuis is opgenomen in de begroting. Zie bijlage 4

Hoofdstuk III Toekomst

A Inleiding

Sinds 1 april 2014 is de Dorpsvereniging Elden eigenaar van het Dorpshuis. Tot die tijd was het Dorpshuis in handen van de Protestantse Gemeente Arnhem (PGA). Met de koop van het Dorpshuis en de financiële consequenties daarvan is het noodzakelijk om nieuw beleid te ontwikkelen.
In dit nieuwe beleid moeten de wensen van de dorpsbewoners tot uitdrukking komen. Tegelijkertijd is het noodzakelijk dat de activiteiten in het Dorpshuis meer geld gaan opbrengen. In dit verband lijkt het ook verstandig om de contacten met de partners en stakeholders te onderhouden en waar nodig te intensiveren.
Minstens zo belangrijk is het om de band tussen de inwoners van Elden en het Dorpshuis aan te halen. Door activiteiten voor de bewoners in of vanuit het Dorpshuis te organiseren gaat het Dorpshuis weer leven en krijgt het opnieuw betekenis voor de Eldenaren.

Nieuwe Dorpsvisie
De nieuwe plannen m.b.t. het Dorpshuis maken deel uit van de nieuwe Dorpsvisie (2015-2025). De rode draad in deze visie is het behouden en versterken van het Dorpse karakter. In de visie wordt bij een vijftal onderwerpen ( Groen, Verkeer, Sociaal en Inwoners, Bebouwing, Bestaande kwaliteiten) beschreven, wat nu precies het dorpskarakter m.b.t. dit onderwerp is. Dit wordt uitgedrukt in kernwaarden. Het Dorpshuis valt onder het onderwerp Sociaal en Inwoners. Bij dit onderwerp zijn de kernwaarden:

  • alledaagse ontmoetingen
  • ons kent ons

Deze kernwaarden kan men terugvinden in de nieuwe plannen voor het Dorpshuis.

Maatschappelijke ontwikkelingen
Het beleid van de regering en de gemeenten voor de komende jaren is gericht op zelfredzaamheid. Regeringsbeleid wordt overgedragen naar de gemeenten. De steden, wijken en dorpen worden meer zelf verantwoordelijk voor hun leefomgeving. (burgerparticipatie) Dit geldt voor de fysieke aspecten van een leefomgeving (bv afval of een dorpshuis) maar ook voor de sociale aspecten van de leefomgeving.
Zo wordt er per 2015 nieuwe WMO wetgeving van kracht. De zorg voor jeugd en ouderen komt in handen van de gemeenten. Ook in deze wetgeving wordt er een beroep gedaan op zelfredzaamheid van de burger en zijn/haar omgeving.
In Arnhem worden in het kader van de nieuwe WMO wetgeving de wijken opgedeeld in leefgebieden. Elden vormt samen met De Laar Oost en De Laar West zo’n leefgebied. De Gemeente wil in al deze gebieden teams opzetten, wijkteams geheten. Deze teams gaan ondersteuning bieden bij het vinden van de juiste zorg voor ouderen en de jeugd.
Naast de ondersteuning van deze teams zal er hoe dan ook de komende jaren een groot beroep gedaan worden op de gemeenschap.

Het Dorpshuis en de inwoners van Elden
Omdat oude structuren (langzaam) verdwijnen, zoeken we naar nieuwe structuren waarin bovengenoemde kernwaarden tot uitdrukking komen. De Dorpsvereniging Elden en het Dorpshuis spelen hier een belangrijke rol in.
In de huidige situatie maken veel inwoners van Elden in meer of mindere mate gebruik van het Dorpshuis. De volwassenen komen elkaar tegen in verenigingsverband of op bestuurlijk niveau. De ouderen ontmoeten elkaar in de soos. Voor de kleintjes is er de kinderopvang van Bambi. De jeugd en jongeren maken als groep nog nauwelijks gebruik van het Dorpshuis.

Jeugd (5 t/m 11) en jongeren (12 t/m 17)
Het percentage jeugd is 8,2 % van de bevolking van Elden, het percentage jongeren 8,3% (cijfers uit 2014). Met de komst van de nieuwbouwprojecten “De Tuin van Elden” en “De Zagerij” zal het percentage jeugd en jongeren vermoedelijk stijgen.
In Elden is er heel weinig voor de (spelende) jeugd en voor de jongeren. Er is geen jeugdhonk of jongerenwerker. Sinds 2012 is er voor de jeugd/jongeren van 10 tot ca. 13 á 14 jaar het ‘schapenproject’ in park Zuiderveld. In de praktijk zijn dit allemaal meiden.
Uit het enquêteonderzoek van 2005 en ook uit onderzoeken die gehouden zijn voor de nieuwe Dorpsvisie, komt de wens van de bevolking naar voren om meer te organiseren voor de jeugd in Elden. Dit zal mede richting geven aan het toekomstig beleid m.b.t. Het Dorpshuis.

Volwassenen (25 -65 jaar)
Deze groep zal in de toekomst zwaar belast worden. Naast drukke banen, zorg voor kinderen en ouders, wordt er vanuit de overheid een beroep op hen gedaan om toch vooral te participeren in hun leefomgeving.\\ In Elden is de groep volwassenen tussen 20-35 jaar een relatief kleine groep inwoners. (Zie de knik in de bijgevoegde grafiek van de demografische gegevens)
Van oudsher is er een groot saamhorigheidsgevoel in een dorp. Men doet het samen. Wat tegenwoordig participeren heet, was vroeger gewoon samenwerken / samen doen.
In Elden zijn deze ‘oude’ sentimenten nog steeds aanwezig.
Zonder deze sentimenten zijn evenementen als het Oogstfeest, de Westerveld Fair en de Kerstmarkt niet mogelijk. Maar ook bv onderhoud van het Landschap door de Landschapscommissie gebeurt op basis van het zelfvoorzienend karakter van een dorp.
Ook voor deze groep ( volwassenen) worden nieuwe plannen ontwikkeld.
Behalve op participatie projecten worden deze gericht op ontspannen en recreatief bezig zijn.

Ouderen (65 jaar en ouder).
In Elden is 44.9% van de inwoners ouder dan 65 jaar. (demografische gegeven van 2014) Als gevolg van het nieuwe WMO beleid zullen de ouderen voor het overgrote deel blijven wonen waar ze nu wonen. Zij zullen de noodzakelijke zorg aan huis ontvangen. Deze ouderen blijven dus in Elden wonen. Zij zullen met behulp van anderen (familie, vrienden, buren) zo veel mogelijk hun eigen zorg moeten regelen. Of dit gaat lukken is op dit moment nog moeilijk te voorspellen.
In algemene zin zijn er wel voorspellingen te doen. Deskundigen maken zich zorgen over het opvangnetwerk voor ouderen.
In het Elden van vroeger was de sociale cohesie veel sterker dan nu. Men kende de buren. Vaak woonde er wel familie in het Dorp of in ieder geval dichtbij. Met andere woorden, de mensen op wie men een beroep kon doen woonden in de buurt.
Inmiddels is er natuurlijk wel het één en ander veranderd. De ‘ons kent ons’ sfeer is veel minder. Het is niet meer vanzelfsprekend, dat men de buren kent of dat er nog familie in het Dorp woont. Voor een gedeelte van de ouderen zullen de oude structuren nog prima werken, voor een ander deel niet. Hiervoor moeten aanvullende faciliteiten gecreëerd worden.

Ontmoeten en faciliteren

In de nieuwe plannen voor het Dorpshuis staan ontmoeten en faciliteren centraal. Ontmoeten is de ‘core’-business van een Dorpshuis. Van oudsher is het Dorpshuis de spil in een dorpsgemeenschap. Hier komt men elkaar tegen; op bestuurlijk niveau en op minder formele manieren. Tijden veranderen. Waren vroeger ontmoetingen in een dorp spontaan, (zoals nu nog bij de Verswinkel bv), tegenwoordig gaat het op afspraak. Vroeger regelde men zelf een discoavond voor de jeugd, tegenwoordig is men te druk om dit ook nog te organiseren. Ontmoeten heeft dus een andere inhoud gekregen, is minder spontaan en meer gepland. Het geplande karakter is terug te vinden in het nieuwe Dorpshuis beleid.\\ In dit nieuwe beleid zal meer gebruik worden gemaakt van professionele expertise.

Professionele expertise
Het Dorpshuis nieuwe stijl richt zich vooral op de jeugd en de ouderen in Elden Ten behoeve hiervan wordt meer professionele expertise van buiten gehaald. Hiermee kunnen activiteiten voor de jeugd georganiseerd worden. Te denken valt aan culturele activiteiten. Bv toneel, circus, dans\\ Voor de ouderen zal dit in het verlengde van de zorg liggen. De aard en grootte van de zorgvraag zal uitwijzen hoe dit er precies uit gaat zien.

Plannen voor de toekomst
Het Dorpshuis heeft twee ruimtes, die geschikt zijn voor activiteiten.\\ Zie plattegrond in bijlage 3

De zaal.
Voor jeugdactiviteiten is de zaal bij uitstek geschikt. Er wordt gedacht aan dans, toneel en circus. Ook voor de ouderen biedt de zaal mogelijkheden. Deze is geschikt voor bv een huiskamerproject. Ook een activiteit als één keer in de maand ‘samen eten, voor jong en oud’ kan hier prima plaats vinden. Mogelijk kunnen er ondersteunende activiteiten voor mantelzorgers in Elden plaatsvinden. Voor volwassenen valt te denken aan inloop-mogelijkheden waar men elkaar kan ontmoeten. De zaal zal zo veel mogelijk ingezet worden voor de bewoners van Elden. Met deze toekomstplannen worden de kernwaarden ‘ons kent ons’ en ‘alledaagse ontmoetingen’ ( zie begin van dit hoofdstuk) concreet vorm gegeven.

De bestuurskamer.
Deze ruimte kan worden ingericht als vergader-/coachruimte voor verschillende groepen, bijvoorbeeld ZZP-ers die ruimte nodig hebben. Ook een zorginstelling of de Gemeente zou hier een inloopspreekuur kunnen houden.
De groepen die van deze ruimte gebruik maken kunnen zowel van binnen als van buiten Elden komen

Financiële realisatie.
Om dit mogelijk te maken zijn een aantal voorzieningen essentieel.

  • internetvoorziening
  • aanpassing van de keuken
  • aanpassing van toilet en toegankelijkheid van het gebouw voor minder validen

Om dit te realiseren is een extra bedrag nodig van € ………..

Door de afgesloten lening ten behoeve van aankoop van het Dorpshuis zijn deze bedragen niet zelf op te brengen. Er worden – waar mogelijk – wijzigingen doorgevoerd die voor extra inkomsten voor de Dorpsvereniging moeten zorgen. En de uitgaven zoals het energiegebruik worden kritisch onder de loep genomen (zie Hoofdstuk D Financiën). Ondanks deze inspanningen zijn aanvullende financiële injecties noodzakelijk om de nieuwe doelen te kunnen verwezenlijken.

B Bezetting

Uit de bezettingsgraad (hoofdstuk II-A) blijkt dat er nog veel ruimte is voor nieuwe gebruikers. Voor de zaal geldt dit voor 9 dagdelen, voornamelijk in de middag en avond. De bestuurskamer is – minimaal – 16 dagdelen onbezet. Het gaat daarbij om de ochtenden en de middagen.
In de toekomst zijn er grofweg twee stromingen die van het Dorpshuis gebruik zullen maken, nl de bewoners van Elden en betalende partijen. Als betalende partij gebruikt Bambi het Dorpshuis 4 ochtenden in de week. De zoektocht naar een andere betalende partij zal zich voornamelijk richten op een organisatie die haar werkzaamheden vanuit de bestuurskamer kan verrichten. Op deze manier blijft er voldoende ruimte voor de bewoners van Elden om hun bestaande verenigingsactiviteiten en toekomstige – jeugd, jongeren en ouderen – activiteiten uit te voeren in de zaal.

Bezetting van de zaal in de toekomst.

  • ochtend: Bambi
  • middag : verenigingen, de jeugd en ouderen
  • avond: verenigingen, jongeren en ouderen
  • weekeinde: jongeren, éénmalige activiteiten en inloopmogelijkheden.

Bezetting bestuurskamer:

  • overdag: organisatie gericht op ouderenzorg, ZZP-ers en andere bestuursorganen
  • avond: besturen van de verschillende verenigingen en stichtingen in Elden
  • weekeinde: ontmoetingsruimte voor Eldenaren

De bestuurskamer wordt geschikt gemaakt voor verhuur aan derden.

C Beheer

Omdat het Dorpshuis in de toekomst veel intensiever gebruikt zal worden zal het beheer van het Dorpshuis ook anders georganiseerd moeten worden. Naast de genoemde taken (zie hoofdstuk II-B) zullen er nieuwe taken bijkomen. Er zal bijvoorbeeld veel vaker moeten worden gecontroleerd op verbruik van dranken. Ook zal de zaal of de bestuursruimte weer schoon moeten zijn voor de volgende groep.\\ Het wordt waarschijnlijk te veel voor twee personen. Dit betekent dat er een beheergroep in het leven moet worden geroepen.

D Financiën

Tot 1 april 2004 werd er een relatief lage huur voor het Dorpshuis betaald. Deze huur werd gedekt door de toenmalige gebruikers van het Dorpshuis.
Met de koop ven het dorpshuis zijn de kosten enorm gestegen. De vereniging is een lening aangegaan bij de kerk van € 50.000,- tegen een rente van 5 % voor 20 jaar. Van de Gemeente is een schenking van € 10.000,- ontvangen en er is € 10.000,- geleend. Er is € 10.000,- eigen geld ingelegd en de kosten koper zijn uit eigen middelen betaald.
Om de kosten zo veel mogelijk te drukken zal er eerst ingezet worden op het verlagen van de energierekening. (Zie energieplan in bijlage Plan van aanpak) Aan de andere kant staan de inkomsten. Om die te verhogen is in november 2014 de bestuurskamer geschikt gemaakt voor gebruik als vergader/coachruimte. Ook zijn de huren voor de gebruikers van de zaal verhoogd.
Verder zullen er meer inkomsten komen door het organiseren van activiteiten in de zaal. Er zal een plan worden gemaakt rondom mogelijke activiteiten door derden in de zaal. In dit plan worden de uitgangspunten en de randvoorwaarden geformuleerd.

december 2014 versie 15

Hoofdstuk IV Van Dorpshuis naar Huis voor het Dorp

Om de plannen van ontmoeten en faciliteren concreter te maken, wordt dit hoofdstuk toegevoegd. (vanaf mei 2015)

April 2015, versie 15-A